O tych, co na amen zemrzeć nie mogą - rozdział 2

Znicze już płoną. Z tej okazji zamieszczam kontynuację opowiadania "O tych co na amen zemrzeć nie mogą".

(pierwszy rozdział znajduje się tu: 
O tych co na amen zemrzeć nie mogą, rozdział 1)

– I cóżeś tam nagadał, Rubenka? – zagadnął Lisiak, który przyszedł za Rubenką, gdy spostrzegł, że ten do domu wraca.

– E, nie tyle, ilem zamierzył – chłop westchnął cicho.

– Radca ciem nie obili? – Lisiak przyjrzał się Rubence z bliska lustrując twarz zielonymi oczyma.

– Nie, gdzieby, rzekłem wam, że to dobry chłop – odparł siląc się na uśmiech.

– Nie chłop – stanowczo odparł Lisiak i mlasnął ssąc lulkę.

– Nie, nie chłop – Rubenka posmutniał i wyraźnie się nad czymś zastanawiał.

– Zawierzył?

– No trudno rzec. Ech. Pedziałem o nocnym. I o innych. O naźwiskach. Tedy siem wściek.

– Przegnał. – Bardziej stwierdził niż zapytał Lisiak.

– Nie. Wysłuchał. Macie co w tej lulce?

– Ano, macie – odparł sąsiad i podał fajkę Rubence.

– Ale zeźlił siem nielicho – przyznał Rubenka kopcąc powoli. – A i mu pedziałem, że to naś wsyćkich tyczy.

– Niedobrze – Lisiak zasępił się, a bruzdy na jego ogorzałej twarzy wydawały się pogłębiać.

– Taaak.

– Zboże faluje. Pogoda będzie.

– Chwała Marysieńce przenajświętszej. Od tych deszczów to mokro tak! – Rubenka zwrócił kopciucha sąsiadowi.

– Popa, idzie Sioł. I kto jeszcze.

– Pewno to młody Mróg – odparł Rubenka mrużąc oczy.

– A ten trzeci? Niski dość, musi że Porag. Kto by inny.

– Ziemnian.

– Rubenka! Przez lewe ramię, jak Boga kocham.

– A co? Też nie wierzycie?

– Wierzę, ale żeby za dnia takie rzeczy!

– To Porag i Mróg.

– I Sioł.

– Tak, pewno.

– Musi, że Sioł. A Poragowi zeszłym dniem klacz padła.

– Mowili.

– Kto?

– Słyszałem.

– Ach to.

Trzech chłopów zbliżyło się do Lisiaka i Rubenki.

– Pochwalony!

– Na wieki wieków!

– Byliście, Rubenka, u radcy? – zapytał Mróg siadając na skrzynce.

– Byłem.

– I co? Gadajcie! – ponaglał.

– Pedziałem, jak siem sprawa ma. Zeźlił siem nielicho.

– A pomoże? – dopytywał Sioł.

– Źle żeśmy do niego sprawunek ten zanieśli... – mruknął Porag rozglądając się nerwowo.

– Co siem tak wiercicie, słowo daję. Sami mamy tu co uradzić? – zbulwersował się Sioł.

– A tak, sami, jak zawsze. Jak zasiew nie wyda, to sami radzimy. Jak grad dachy podziurawił, samiśmy sobie radzili. Tak i teraz – wyliczał Porag.

– Nie pomoże. Nie widzi mi się! – zawołał Mróg.

– Nie chłop, psia jego mać – warknął Lisiak i splunął tak gwałtownie, że czapka zsunęła mu się na czoło, a zielone oczy zapłonęły złością.

– Co robimy? Księdza prosić nie śmiem – Sioł westchnął ciężko.

– Ano. Trudna rada – Lisiak znów zaczął ssać lulkę.

– Może by tedy wykopać?

– Wykopać, Matko Boża, Rubenka! – zawołał Mróg.

– Dobrze gada – mruknął Lisiak, nie wiadomo jednak, kogo miał na myśli.

– Wypijmy. Źle myśleć o suchym pysku – zaordynował Porag.

– Dobrze, aby ino nie zmętnieć – podjął Sioł i ruszył w stronę swojej chaty. Pozostali jakby bezwolnie ruszyli za nim.

Przysiadłszy na klepisku, zagryzając skórką od chleba, popijali kolejno samogon, który Sioł przyniósł z izby.

– Jeśli to jakie licho, to księdza by trzeba – zaczął po długim milczeniu Mróg.

– Radca nie pomoże. Rzekłem wam – nie mówić nikomu – wypominał Porag.

– Lepi wykopać.

– Rubenka, wy wciąż swoje – westchnął Mróg. – To chodzi o zewłok mego taty.

– Diabli wiedzo, co za plugastwo – Sioł zdawał się nie słuchać całej dyskusji. Siedząc na płocie mówił jakby do ziemi.

– Tedy ojczulka poprosić pozostaje – upierał się Mróg.

– Przyłażą nocom, musi że upiery jakie – podjął Porag krzywiąc się mocno. – Mnie już nie licho tamten strachu napędził. A i ta klacz co padła, to może też ich sprawka. A i siano.... siano samo zagniło? – zapytał i łyknął samogonu.

– Prawda. Depce mi to po polu. A i zboże potem jakby wilgne. Nie ma jak zebrać. A przeto zaraz wysypie – zmartwił się Sioł.

– Z tą klaczką to dziwna rzecz. A ona nogi nie złamała? – Mróg próbował sobie przypomnieć.

– Ano, złamała – zgodził się Porag.

– Czyli nie od siana – mruknął Lisiak.

– Ano nie. Spłoszyła się, w dół wdepła.

– Mówiła stara, żeście ją między mogiły ciągli.

– No, babinka mówiła, że jak w grobie upier jaki, to klacz, co jeszcze jej żaden nie dosiat, rozumieta, siem pewnikiem zarżeć ze strachu musi. No i strach ją taki obleciał, jak mnie szarpnie, jak wyrwała, płot przesadziła. I jedną gicz w grząskie posadziła. Dobić musiałem.

Chłopi zadumali się chwilę.

– A wiadomo, czego tak się zlękła? - zapytał Mróg.

– Ano głupie bydle, fakt. Jak żem bliży mogiły Ziemniana prowadził... wiater się zerwał. I gałąź się od tego, rozumieta, wiatru, oberwała. Ta jak nie zarży, jak mi cugli nie wyrwie. Mało bym rękę stracił, rozumieta.  I dawaj, chyca przez płota, jak nie gruchnie... – powiedział Porag, na zakończenie uderzając pięścią w otwartą dłoń.

– Dobić musieliście – mruknął cicho Lisiak.

– Ano.

Samogon krążył od ręki do ręki, od ust do ust. Chleb łamano i podawano, słońce przygrzewało, a wiatr przyjemnie chłodził obejście.

– Tedy, nocom, cóżeście widzieli? – dopytywał Mróg.

– No, przeca rzekłem wam już – Sioł wyglądał na zniecierpliwionego. Po chwili jednak opowiedział: wylazłem, bom myślał, że mi kto zagon depce. Tera jak myśle, to bym bez kaganka nie wylazł. No i przypentało się to. Widziadło, psia jego mać. Stoi i siem lampi. A mruży te oczy, niby paciorki małe, i siem lampi. Poszedł, precz, mówię, cholero. A ten nic, stoi. I wpatruje, wpatruje.

– Nie wiedziałem, żeście coś do niego gadali – zastanowił się Porag inaczej przypominając sobie poprzednią relację sąsiada.

– A tak, gadałem, ale to i na nic. A strachałem siem odwrócić, dziwny jaki był, niby stary Mróg, ale grubszy, bledszy. Dajcie jeszcze coś napić.

– Ociec od miesiąca przeszło nie dycha. Wszyscyśmy widzieli, jak go do grobu złożyli. Obrządków dopełniono. A mnie trudno to przychodzi. Choć sam żem go widział. I Wacusia też mi nielicho nastrachał, kiedy nocom do kur zajrzał, myślał, że lis się dobiera.

– Jużci – mruknął Sioł przeżuwając.

– Wyglądał jak stary Mróg, znaczy? – dopytywał Lisiak.

– Nie – zaprzeczył Sioł kiwając głową. Obtarł gębę i zrzucił z brody duży okruch chleba.

– A kto?

– Nie wyglądał. To był stary Mróg, jużem wam mówił.

– Łuczywo mieliście? – zapytał Rubenka coś jakby sobie przypominając. Gniótł cały czas beret.

– Nie, gdzie bym, na pole, z łuczywem. Pożogi jeszcze nam trzeba. Może kaganka to bym...

– Ale nocom to było. Skąd wiecie! – wykrzyknął bardziej niż zapytał Lisiak.

– Wiem i już. Wiary dawać nie musicie. Ale pozostali... samiście widzieli, co i ja żem widział – odparł Sioł wyraźnie poirytowany.

– Ja tylko nie widziałem. A bo on coś gadał? – dopytywał Lisiak.

– Nie. Ale też i mnie nie do gadania było.

– Strach was obleciał, co? – zapytał Mróg nie bez satysfakcji.

– A żebyście wiedzieli, cholera. Chłop jestem nielichy, może nie taki byk, jak Rubenka, ale parę nosów przestawiłem. Ale to co inno...

– Trza nam to przegnać.

– Ukopać i … – zaczął Rubenka, ale przerwał mu gwałtowny wrzask.

– Siedzita chopy, gupki jakie, pijeta zamiast siem do roboty jakiej wziońć, Sioł, gamoniu, jak ciem zaraz pogonie, a ty Rubenka, co ty znowu chcesz ukopać, jak Boga kocham, za zimnioki siem bierz, jak twojej starej powiem, to ciem owrzeszczy! – Siołowa zjawiła się jakby znikąd, a wszyscy jak się skulili, jak pierzchali! Tylko Sioł, struchlały, wszedł do swej izby.